|
|
|
Łysienie niebliznowaciejąceEwelina SzendzielorzZakład Dermatologii Doświadczalnej i Kosmetologii, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, KrakówŁysienie niebliznowaciejące (non-scarring hair loss, noncicatricial alopecia) to odwracalna odmiana charakteryzująca się zaburzonym cyklem wzrostu włosów przy jednoczesnym zachowaniu aktywności mieszków włosowych. Do łysienia niebliznowaciejącego zalicza się następujące schorzenia:
Łysienie androgenowe (Androgenetic alopecia - AGA)Łysienie androgenowe występuje częściej u osób rasy białej niż u Afroamerykanów i Azjatów [1]. Już w 1951 roku Hamilton wspomniał o wzajemnym oddziaływaniu androgenów, czynników genetycznych i wieku w powstawaniu AGA. Tezę tą utrzymuje się do dziś [2]. Charakteryzuje się progresywną miniaturyzacją mieszków włosowych z konwersją włosów terminalnych we włosy typu vellus (miniaturyzacja), zwiększonym stosunkiem telogenu do anagenu i skróconym cyklem włosów [3]. Pod względem histologicznym proces miniaturyzacji jest związany z mikrozapalnym naciekiem limfocytowym w regionie mieszka włosowego, a prostaglandyna D2 (PGD2), która może hamować wzrost włosów jest podwyższona [4]. Przyczynia się to do postępującego przerzedzenia włosów w okolicach czołowych, skroniowych i szczytowych skóry głowy, co jest wynikiem genetycznie uwarunkowanej wrażliwości mieszków włosowych na DHT [5]. Łysienie typu żeńskiego (Female pattern hair loss - FPHL)Łysienie typu żeńskiego to żeńska odmiana AGA (androgenetic alopecia) charakteryzująca się wolno postępującym, rozproszonym przerzedzeniem włosów na szczycie głowy z zachowaniem linii włosów na czole. Te różne wzorce odzwierciedlają odmienne rozmieszczenie receptorów androgenowych w skórze głowy u mężczyzn i kobiet [6,7]. Mimo że związek między dihydrotestosteronem (DHT) w męskim AGA został potwierdzony to rola androgenów nie jest jasno określona w przypadku łysienia typu żeńskiego ponieważ tylko jedna trzecia kobiet z FPHL (female pattern hair loss) wykazuje nieprawidłowy poziom androgenów [8]. Łysienie telogenowe (Telogen effluvium - TE)Łysienie telogenowe charakteryzuje się rozproszoną utratą włosów na całej głowie, która ujawnia się około 3 miesiące po wystąpieniu zdarzenia wyzwalającego. W przeciwieństwie do FPHL (female pattern hair loss) utrata włosów przebiega dość szybko i agresywnie, ale zazwyczaj nie przekracza 50% całkowitej liczby włosów na skórze głowy [9]. Potencjalnymi czynnikami wyzwalającymi TE (telogen effluvium) są nowe leki, choroby ogólnoustrojowe, infekcje gorączkowe, utrata masy ciała i znieczulenie ogólne. Włosy reagują na te bodźce nagłym przejściem z fazy anagenu do telogenu, skracając fazę anagenu lub wydłużając fazę telogenu [10]. Łysienie anagenowe (Anagen effluvium - AE)Łysienie anagenowe polega na nagłej utracie włosów pozostających w fazie anagenu i wynika ona z działania czynników zaburzających aktywność mitotyczną lub procesy metaboliczne komórek macierzy włosa [11]. Zjawisko to typowo obserwuje się jako następstwo radioterapii okolicy głowy i szyi oraz stosowania cytostatyków [12]. Wymienione środki mogą istotnie upośledzać przebieg fazy anagenowej, a ze względu na fakt, że 80–90% włosów owłosionej skóry głowy znajduje się w tej fazie wzrostu, konsekwencją jest zwykle rozległa i masywna utrata włosów [11]. Łysienie plackowate (Alopecia areata - AA)Łysienie plackowate to miejscowa i wyraźnie odgraniczona postać łysienia w postaci pojedynczych ognisk, które mogą się ze sobą zlewać tworząc większe obszary pozbawione włosów [13]. Jest to choroba autoimmunologiczna o trudnym przebiegu charakteryzująca się histologicznie naciekiem komórek Th1 wokół i wewnątrz mieszków włosowych [14]. Szacuje się, że nawet 80% z ogniskową postacią AA samoistnie zdrowieje [14]. Ogniskowa postać AA może przekształcić się w ciężkie postacie takie jak łysienie całkowite (Alopecia totalis, AT), łysienie uogólnione (Alopecia universalis, AU) lub łysienie wężykowate (Alopecia ophiasis, AO). Im cięższa postać, tym gorsze rokowania i szansa na odzyskanie włosów [15]. Bibliografia
Sugerowany sposób cytowania: Szendzielorz E: Łysienie niebliznowaciejące. Dermatopedia 2025; 14PL :002. DOI: 10.14320/dermatopedia.2025.002 Ewelina Szendzielorz, ORCID: 0000-0002-5877-8320 |
Uwaga: Korzystanie z Dermatopedii® nie zastępuje porady lekarskiej! Jeżeli podejrzewasz u siebie chorobę, zwróć się niezwłocznie do lekarza. |
r e k l a m a |
 |
 |
 |
|
DERMATOPEDIA is an open access scientific journal, e-ISSN 2353-7027.
|