Atopowe zapalenie skóry
Radosław Śpiewak
Instytut Dermatologii, Kraków
Atopowe zapalenie skóry (AZS, synonim: wyprysk atopowy) to przewlekła, niezakaźna choroba zapalną skóry przebiegająca z okresami zaostrzeń i remisji. Choroba ta zwykle rozpoczyna się we wczesnym dzieciństwie. Atopowe zapalenie skóry cechuje się „typowym rozmieszczeniem i charakterystyczną morfologią zmian”, które zostały podsumowane w kryteriach diagnostycznych Hanifina i Rajki (Tabela 1). Atopowemu zapaleniu skóry z reguły towarzyszy nasilony świąd, który może być przyczyną bezsenności lub prowokować drapanie przez sen [1-4].
Tabela 1. Kryteria rozpoznania wyprysku atopowego (atopowego zapalenia skóry) według Hanifina i Rajki [5], polska wersja na podstawie Śpiewak i Kordus [6], zmodyfikowane
Musi mieć 3 lub więcej cech podstawowych |
- Świąd
- Typowa morfologia i rozmieszczenie:
- lichenizacja lub linijny układ w okolicach zgięciowych u dorosłych
- zajęcie twarzy i powierzchni wyprostnych u niemowląt i dzieci
- Przewlekłe lub przewlekle nawracające zapalenie skóry
- Wywiad osobniczy lub rodzinny w kierunku chorób atopowych (astma, alergiczny nieżyt nosa, atopowe zapalenie skóry)
|
Dodatkowo 3 lub więcej cech mniejszych |
- Suchość skóry
- Rybia łuska lub wzmożony rysunek linii dłoni lub rogowacenie przymieszkowe
- Natychmiastowe (typ I) reakcje w testach skórnych
- Podwyższone stężenie IgE w surowicy krwi
- Początek w młodym wieku
- Skłonność do zakażeń skóry (szczególnie Staphylococcus aureus i Herpes simplex virus) lub zaburzenia odporności komórkowej
- Skłonność do niespecyficznego zapalenia skóry rąk lub stóp
- Wyprysk brodawek sutkowych
- Zapalenie czerwieni wargowej
- Nawracające zapalenie spojówek
- Fałd podoczodołowy Denniego-Morgana
- Stożek rogówki
- Zaćma podtorebkowa przednia
- "Cienie" pod oczami
- Bladość lub rumień twarzy
- Łupież biały
- Fałdy skóry na przedniej powierzchni szyi
- Świąd skóry po spoceniu
- Nietolerancja wełny i rozpuszczalników tłuszczu
- Uwydatnienie okołomieszkowe*
- Nietolerancja pokarmowa
- Wpływ czynników środowiskowych/emocjonalnych na przebieg choroby
- Biały dermografizm / opóźnione zblednięcie**
|
*Tzw. "gęsia skórka"
** Śródskórne wstrzyknięcie acetylocholiny powoduje powstanie bąbla i otaczającego go rumienia. U chorych na wyprysk atopowy po upływie 3 do 30 minut na skutek skurczu naczyń pojawia się strefa zblednięcia, które może utrzymywać się ponad godzinę [7] |
Bibliografia
- Werfel T., Breuer K.: Role of food allergy in atopic dermatitis. Curr Opin Allergy Clin Immunol 2004;4:379-385.
https://doi.org/10.1097/00130832-200410000-00009
- Akdis C.A., Akdis M., Bieber T. et al.: Diagnosis and treatment of atopic dermatitis in children and adults: European Academy of Allergology and Clinical Immunology /American Academy of Allergy, Asthma and Immunology / PRACTALL Consensus Report. Allergy 2006;61(8):969-87. https://doi.org/10.1111/j.1398-9995.2006.01153.x
- Silny W., Czarnecka-Operacz M., Gliński W. et al.: Atopowe zapalenie skóry - współczesne poglądy na patomechanizm oraz metody postępowania diagnostyczno-leczniczego. Stanowisko grupy specjalistów Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego. Post Dermatol Alergol 2010,27(5): 365-383.
- Śpiewak R.: Contact dermatitis in atopic individuals. Curr Opin Allergy Clin Immunol 2012; 12 (5): 491-497.
https://doi.org/10.1097/ACI.0b013e328357b05a
- Hanifin J.M., Rajka G.: Diagnostic features of atopic dermatitis. Acta Dermatol 1980(Suppl.)92:44-47.
https://doi.org/10.2340/00015555924447
- Śpiewak R., Kordus K. Podział i definicje chorób z kręgu wyprysku. Int Rev Allergol Clin Immunol Family Med 2012; 18 (4): 210-222.
- Lobitz W.C. Jr, Campbell C.J.: Physiologic studies in atopic dermatitis (disseminated neurodermatitis). I. The local cutaneous response to intradermally injected acetylcholine and epinephrine. Arch Derm Syphilol 1953;67(6):575-89.
https://doi.org/10.1001/archderm.1953.01540060037006
Sugerowany sposób cytowania: Śpiewak R. Atopowe zapalenie skóry. Dermatopedia. 2016;5PL:001. DOI: 10.14320/dermatopedia.2016.001
Radosław Śpiewak, ORCID: 0000-0001-5968-0555
|
|
DERMATOPEDIA is an open access scientific journal, e-ISSN 2353-7027.
All rights reserved to respective Authors (text) and the Publisher (presentation, source code).
Unauthorized use, including by artificial intelligence (AI), is not allowed.
Dermatopedia® is a EU-registered trademark.
Document created: 17 February 2016, updated: 13 March 2016. |
